Duke Ellington
|
DUKE ELLINGTON
Edward Kennedy "Duke" Ellington (ur. 29 kwietnia 1899 w Waszyngtonie, zm. 24 maja 1974 w Nowym Jorku) – amerykański pianista, lider big bandu, kompozytor, wybitna postać w jazzowej muzyce Stanów Zjednoczonych .
Urodzony w Waszyngtonie. Jego rodzice pochodzili z czarnej klasy średniej. W domu otrzymał bardzo dobre wychowanie, stąd już w szkole nazywano go "Duke". W 1922 roku wraz z zespołem Wilbura Sweatmana, którego był członkiem, przyjechał do Nowego Jorku.
W następnym roku założył zespół "The Washingtonians" (m.in. Sonny Greer, Otton Hardwick, Arthur Whetsol, Elmer Snowden). W 1924 r. nagrał pierwsze płyty z kolejnym własnym zespołem zwanym "The Deacons".
Początkiem kariery bigbandu "Duke Ellington and His Orchestra" były występy w "Cotton Club" w Harlemie i nagrania dla wytwórni Victor w roku 1927. W 1930 r. zespół towarzyszył Maurice'owi Chevalierowi. Od 1931 r. dołączyła do orkiestry Elligtona wokalistka Ivie Anderson, która śpiewała z zespołem do 1942 r.
W 1944 r. Duke zajął pierwsze miejsce w ankiecie "Esquire" w kategoriach aranżer i lider bigbandu. Jego orkiestra liczyła wówczas 18 muzyków. W latach 50. u Ellingtona zaczynało lub rozwijało kariery wielu słynnych muzyków: m.in. Oscar Pettiford, Paul Gonsalves, Johny Hodges, Clark Terry, Ella Fitzgerald, Mahalia Jackson.
Duża rolę w propagowaniu jazzu w świecie odegrały kilkakrotne tournées jego bigbandu po Europie (w 1971 r. po koncertach w ówczesnym ZSRR wystąpił na Jazz Jamboree), Azji i Ameryce Południowej.
Był laureatem licznych nagród i honorowych doktoratów. W 1971 roku został pierwszym muzykiem jazzowym przyjętym w poczet Królewskiej Akademii Muzyki w Sztokholmie.
Skomponował wiele utworów, które stały się standardami: m.in. "Black and Tan Fantasy"; "Mood Indigo"; "It Don't Mean a Thing"; "Sophisticated Lady"; "Solitude"; "Satin Doll"; "In a Sentimental Mood"; "Concerto for Cootie"; "Ko-Ko". Najsłynniejsza jest jednak aranżacja Ellingtona kompozycji Juana Tizola "Caravan".
Tworzył także muzykę filmową, m.in. do Anatomii morderstwa Otto Premingera, w której zagrał też epizodyczną rolę pianisty w barze.
|
USEFUL LINKS 